1-savol
Ushbu ko'rsatilgan yo'llar nechta qatnov qismiga ega?
- Chapda bittadan, o'ngda ikkitadan Toʻgʻri javob
- Bittadan
- To'rttadan
109-chipta — YHQ Oʻzbekiston 2026
109-chiptaning 10 ta savoli rasmlari va tahlili bilan. Toʻgʻri javob belgilangan, quyida esa — nima uchun aynan u.
2-savol
Qaysi avtomobil haydovchisi yo'l berishi kerak?
- Sariq
- Ko'k Toʻgʻri javob
- Kelishib o'tish lozim
Nima uchun
Ko'k avtomobil oldida bosh yo'l yo'nalishi taxtachasi bilan «Yo'l bering» belgisi, sariq oldida esa xuddi shunday taxtacha bilan «To'xtash» belgisi turibdi. Bosh yo'l ikkalasini ham chetlab o'tadi, ya'ni bu ikki haydovchi o'zaro teng ahamiyatli va navbat o'ng qo'l qoidasi bilan aniqlanadi. Qoidalarning 105-bandi: o'ngdan yaqinlashayotgan transport vositasiga yo'l berish shart. Sariq avtomobil ko'kning o'ng tomonidan yaqinlashmoqda, shuning uchun yo'lni ko'k beradi. Sariq esa chorrahaga chiqishdan oldin baribir to'xtashi kerak.
3-savol
Qaysi avtomobil haydovchisi yo‘l berishi kerak?
- Qizil avtomobil Toʻgʻri javob
- Ko‘k avtomobil
Nima uchun
Qizil avtomobil shag‘alli yo‘ldan asfaltga chiqmoqda, ko‘k esa qattiq qoplamali yo‘lda ketmoqda. Chorrahada imtiyoz belgilari yo‘q, shuning uchun ustunlikni qoplama belgilaydi: Qoidalarning 6-bandiga ko‘ra tuproqli yoki shag‘alli yo‘lga nisbatan qattiq qoplamali yo‘l asosiy hisoblanadi. Demak, ko‘k asosiy yo‘lda, qizil ikkinchi darajali yo‘lda. 104-band ikkinchi darajali yo‘ldan chiqayotganni asosiy yo‘ldan yaqinlashayotganlarga, ular keyin qayerga burilishidan qat’i nazar, yo‘l berishga majbur qiladi. Yo‘lni qizil beradi.
4-savol
Svetoforning asosiy yashil ishorasiga yo‘naltirgich (yo‘naltirgichlar)ning shakli tushirilgan bo‘lsa, haydovchilarga nima haqida axborot beradi?
- Yaqin orada yashil ishorasi yonishi haqida axborot beradi
- Svetoforning qo‘shimcha tarmog‘i borligi haqida axborot beradi Toʻgʻri javob
- Svetofor ishlamayotganligi to‘g‘risida axborot beradi
Nima uchun
Asosiy yashil ishoradagi konturli yoʻnaltirgich ishoraning maʼnosini oʻzgartirmaydi va hech narsani taqiqlamaydi. 33-band unga boshqa vazifa beradi: u svetoforda qoʻshimcha tarmoq borligini bildiradi va asosiy yashil yonganda qaysi yoʻnalishlarga harakatlanish mumkinligini koʻrsatadi. Shuning uchun toʻgʻri javob — qoʻshimcha tarmoq borligi haqidagi axborot. Yashil ishorada koʻrsatilmagan yoʻnalish qoʻshimcha tarmoq orqali ochiladi, haydovchi buni oldindan biladi.
5-savol
Qizil avtomobil kimga yo‘l berishi kerak?
- Yuk mashinasiga
- Traktorga
- Hech kimga Toʻgʻri javob
Nima uchun
Qizil avtomobil oldida 2.3.1 «Ikkinchi darajali yoʻl bilan kesishuv» belgisi turibdi, undagi tarmoqlar ikkala tomonda ham koʻrsatilgan: demak, u asosiy yoʻldan boradi, ikkinchi darajali yoʻllar esa chapdan ham, oʻngdan ham tutashadi. Chapdan shunday yoʻldan traktor yaqinlashmoqda, oʻngdan esa yuk mashinasi chiqmoqda. Qoidalarning 104-bandi: ikkinchi darajali yoʻldan harakatlanayotgan haydovchi asosiy yoʻldan yaqinlashayotganlarga yoʻl berishi kerak. Demak, qizil avtomobil hech kimga yoʻl bermaydi — traktor ham, yuk mashinasi ham uni oʻtkazib yuboradi.
6-savol
Chorrahadan ikkinchi bo'lib qaysi transport vositasi kesib o'tadi?
- Yashil avtomobil tramvay bilan bir vaqtda Toʻgʻri javob
- Yashil avtomobil
- Qizil avtomobil
Nima uchun
Chorraha tartibga solingan, shuning uchun navbatni «Asosiy yoʻl» belgisi emas, svetofor belgilaydi. Tramvay va yashil avtomobilga qizil ishora, u bilan birga esa qoʻshimcha tarmoqdagi yashil koʻrsatkich yonib turibdi: ular faqat koʻrsatkich yoʻnalishida harakatlana oladi va 100-bandga koʻra boshqa yoʻnalishlardan kelayotgan barchaga yoʻl berishi shart. Tramvay uchun ayni shu narsa 101-bandda aniq yozilgan — qoʻshimcha tarmoq koʻrsatkichi boʻyicha yurganda uning odatdagi imtiyozi ishlamaydi. Chorrahani birinchi boʻlib kesib oʻtuvchi yoʻnalishdagi qizil avtomobil oʻtadi, tramvay bilan yashil avtomobil esa har biri oʻz qatoridan, ikkinchi boʻlib birga oʻtadi.
7-savol
Ushbu ko'rsatilgan yo'l nechta qatnov qismiga ega?
- Bitta
- Ikkita Toʻgʻri javob
- Sakkizta
- To'rtta
Nima uchun
Yoʻlning oʻrtasidan maysazor va daraxtlar bilan koʻtarilgan boʻlak oʻtgan — bu yoʻl chizigʻi emas, ajratuvchi mintaqa. Qoidalarning 6-bandida qatnov qismi deb yoʻlning relssiz transport vositalari harakatlanishi uchun moʻljallangan qismi ataladi, ajratuvchi mintaqa esa yonma-yon joylashgan qatnov qismlarini ajratadi. Demak maysazorning chap va oʻng tomonida ikkita mustaqil qatnov qismi bor, har birida toʻrttadan harakatlanish tasmasi. Sanashda tasmalarni emas, aynan qatnov qismlarini hisoblash kerak.
8-savol
Ko'rsatilgan holatda qayrilib olishga ruxsat etiladimi?
- Taqiqlanadi Toʻgʻri javob
- Ruxsat beriladi
Nima uchun
Chorraha oldida «Aylanma harakat» belgisi turibdi: bunday chorrahada harakat markaziy orolcha atrofida, belgidagi strelkalar yo'nalishi bo'yicha tashkil etilgan. Ko'k chiziq esa aylanaga kirmasdan, to'g'ridan-to'g'ri chapga, qarama-qarshi tomonga olib o'tadi. Aylanma harakatli chorrahada qayrilib olish aylana bo'ylab o'tib bajariladi, kirish oldida joyida burilib emas. Shu sababli ko'rsatilgan manyovr taqiqlanadi.
9-savol
Yo‘l chiziqlari nechta guruhdan iborat?
- 2 ta Toʻgʻri javob
- 3 ta
- 4 ta
Nima uchun
Yoʻl chiziqlari Qoidalarga 2-ilovada bayon etilgan va u yerda ikki guruhga boʻlingan. Gorizontal chiziqlar — bu qatnov qismining oʻziga chizilgan chiziqlar, strelkalar, yozuvlar va belgilar; vertikal chiziqlar esa bordyur, toʻsiq, koʻprik ustunlari va boshqa yoʻl inshootlariga chizilgan yoʻl-yoʻl belgilardir. Javob shundan: guruh ikkita. Ularni rang yoki muddat emas, chiziq tushirilgan yuza ajratadi; buni raqamidan ham bilsa boʻladi — gorizontal chiziqlar raqami birdan, vertikali ikkidan boshlanadi.
10-savol
Qaysi rasmda to‘rt tasmali yo‘l ko‘rsatilgan?
- Birinchi
- Birinchi va ikkinchi
- Ikkinchi va uchinchi
- Barchasida Toʻgʻri javob
Nima uchun
Bo'laklar chiziqlar bo'yicha sanaladi, qarama-qarshi oqimlar nima bilan ajratilganiga qarab emas. Birinchi rasmda har tomonga ikkitadan bo'lakni maysazorli ajratuvchi bo'lak, ikkinchisida ikkita uzluksiz chiziq, uchinchisida umumiy qatnov qismidagi oddiy chiziqlar ajratib turibdi. Uchala holatda ham harakat bo'laklari roppa-rosa to'rtta, ya'ni to'rt tasmali yo'l har bir rasmda ko'rsatilgan. Ajratuvchi bo'lak yo'lni ikkita qatnov qismiga bo'ladi, lekin bo'laklarning umumiy sonini o'zgartirmaydi.
Nima uchun
Qatnov qismlari tasmalar soniga emas, ajratuvchi elementga qarab sanaladi. Chapdagi rasmda oqimlarni faqat yotiq chiziqlar ajratadi, demak u yerda qatnov qismi bitta — tasmalar nechta boʻlishidan qatʼi nazar. Oʻngdagi rasmda yoʻnalishlar orasida ajratuvchi mintaqa, yaʼni ustunli maysazor bor, u yoʻlni ikkita mustaqil qatnov qismiga boʻladi. Shundan javob: chapda bittadan, oʻngda ikkitadan qatnov qismi.