1-savol
Avtomobil qaysi yo'nalishlarda harakatlanishi mumkin?
- Faqat o'ngga
- To'xtash va svetoforning yashil chirog'ini kutish
- Faqat to'g'riga
- Barcha yo'nalishlar bo'yicha Toʻgʻri javob
11-chipta — YHQ Oʻzbekiston 2026
11-chiptaning 10 ta savoli rasmlari va tahlili bilan. Toʻgʻri javob belgilangan, quyida esa — nima uchun aynan u.
2-savol
Bu belgi nimani bildiradi?
- Ro'paradan kelayotgan transport vositalariga nisbatan birinchi o'tish huquqini beradi
- Haydovchi ro'paradan harakatlanayotgan transport vositasiga yo'l berishi kerak Toʻgʻri javob
- Bir tomonlama harakatli yo'l qismining tamom bo'lganini bildiradi
Nima uchun
Qizil hoshiyali doira ichida qora oʻq pastga, qizil oʻq yuqoriga qaragan bu belgi — Qoidalarga 1-ilovadagi “Roʻparadan harakatlanishning ustunligi” imtiyoz belgisi. U ikki mashina sigʻmaydigan tor uchastka oldiga oʻrnatiladi. Qizil oʻq ustunlikka ega yoʻnalishni, yaʼni roʻparadan kelayotganlarni koʻrsatadi, qora oʻq esa sizni. Tor uchastkaga faqat u boʻsh boʻlgandagina kirish mumkin, aks holda belgi oldida toʻxtab, roʻparadan kelayotgan mashinalarni oʻtkazib yuborish kerak.
3-savol
Haydovchiga belgilangan trayektoriya bo'yicha harakatlanib, manyovrlar bajarishga ruxsat berilganmi?
- "А" bo'yicha ruxsat etilgan
- "Б" bo'yicha ruxsat etilgan
- Ikkovi bo'yicha ham ruxsat etilgan Toʻgʻri javob
Nima uchun
Avtomobil oʻng tasmada ketmoqda; uning yoʻnalishi uchun ikkita tasma bor va ular uzuq-uzuq chiziq bilan ajratilgan, chapdagi qoʻsh uzluksiz chiziq esa roʻparadan harakatni ajratadi. Koʻrsatilgan ikkala trayektoriya ham chap tasmaga oddiy qayta tizilish, biri yaqinroqda, ikkinchisi uzoqroqda bajarilgan. Qoidalarning 70-bandi uzuq-uzuq chiziqni bosib oʻtishga aynan qayta tizilishda ruxsat beradi, qoʻsh uzluksiz chiziqqa esa ikkala trayektoriya ham tegmaydi. Demak, manyovr ikkalasi boʻyicha ham mumkin — burilish koʻrsatkichi yoqilgan va yondosh mashinalarga xalaqit berilmagan holda.
4-savol
Ushbu svetofor qaysi yo'nalishda harakatlanishni taqiqlaydi?
- Faqat chapga Toʻgʻri javob
- To'g'riga va chapga
- To'g'riga va o'ngga
- Faqat o'ngga
Nima uchun
Oldimizda oq rangli ishoralarga ega “T” shaklidagi svetofor — bunday svetofor tramvaylar va maxsus ajratilgan tasmada yuruvchi yoʻnalishli transport vositalari uchun oʻrnatiladi. Qoidalarning 36-bandi: pastki ishora bir yoki bir nechta yuqoridagi ishora bilan birga yonganda harakatlanishga ruxsat etiladi, bunda chapdagi yuqori ishora chapga, oʻrtadagisi toʻgʻriga, oʻngdagisi oʻngga yurishni ochadi. Bu yerda pastki ishora yoqilgan, yuqoridagilardan oʻrtadagi va oʻngdagi yonmoqda, chapdagisi esa oʻchiq. Demak, toʻgʻriga va oʻngga yurish mumkin, faqat chapga yoʻnalish yopiq.
5-savol
Qizil avtomobil:
- Ko'k avtomobilga nisbatan ustunlikka ega, chunki asosiy yo'ldan ketyapti
- Ko'k avtomobilga nisbatan ustunlikka ega, chunki aylanma harakatli yo'ldan ketayapti Toʻgʻri javob
- Chorrahaga o'ng tomondan yaqinlashib kelgan ko'k avtomobilga yo'l berishi kerak
Nima uchun
Koʻk avtomobil oldida doira boʻylab uchta oʻqi bor koʻk belgi turibdi — “Aylanma harakatlanish”, yaʼni koʻk mashina chorrahaga endi kirmoqda. Qizil mashina esa shu payt aylana boʻylab harakatlanmoqda. Qoidalarning 98-bandi: aylanma harakatlanish chorrahasida yurayotganlar unga kirib kelayotganlarga nisbatan ustunlikka ega. Demak, yoʻlni koʻk mashina berishi kerak, qizil esa kirib kelayotgan mashina uchun tezligini pasaytirmay birinchi boʻlib oʻtadi.
6-savol
Yetarli ko'rinmaslik sharoitida yo'lning yoritilmagan qismida to'xtagan yoki to'xtab turgan mexanik transport vositasining haydovchisi bajarishi kerak
- Tumanga qarshi faralarni yoki yaqinni yoritish faralarini yoqishi
- Faralarning uzoqni yoritish chiroqlarini yoqishi
- Gabarit chiroqlarini yoqishi Toʻgʻri javob
Nima uchun
Yoritilmagan yoʻlda va yetarli koʻrinmaslik sharoitida toʻxtagan avtomobilni boshqa haydovchilar uzoqdan koʻrishi kerak. Qoidalarning 136-bandiga koʻra bunday joyda toʻxtagan yoki toʻxtab turgan transport vositasida gabarit chiroqlari yoqilgan boʻlishi shart — aynan ular avtomobilning eni va yoʻldagi oʻrnini bildiradi. Shu sababli javob gabarit chiroqlari boʻladi. Yaqinni yorituvchi va tumanga qarshi faralarni esa gabaritlarga qoʻshimcha ravishda yoqish mumkin, lekin ular gabarit chiroqlari oʻrnini bosmaydi.
7-savol
Transport vositasi qachon faqat o'ng chetki tasmada harakatlanishi kerak?
- Og'ir vaznli va yirik o'lchamli yuklarni tashishda
- Agar haydovchi o'zini betob his qilsa
- Agar harakatlanish vaqtida mahkamlangan yuk bo'shashib ketsa
- Transport vositasi texnik sabablarga ko'ra 40 km/s dan ortiq tezlikda yura olmasa Toʻgʻri javob
Nima uchun
Sekin harakatlanadigan transport oqimni toʻsib qoʻymasligi uchun oʻng chetda ushlab turiladi. Qoidalarning 68-bandiga koʻra tezligi soatiga 40 kilometrdan oshmasligi kerak boʻlgan yoki texnik sabablarga koʻra bundan tez yura olmaydigan transport vositalari faqat chetki oʻng tasmada harakatlanadi; undan chiqish esa aylanib oʻtish, quvib oʻtish yoki chapga burilish, qayrilib olish, ruxsat etilgan joyda chap tomonda toʻxtash oldidan qayta tizilish uchungina mumkin. Shu bois javob — texnik sabablarga koʻra 40 km/s dan tez yura olmaslik.
8-savol
Ogohlantirish ishorasini berish haydovchiga birinchi harakatlanish huquqini beradimi?
- Bermaydi Toʻgʻri javob
- Manyovrni tugatish vaqtida beradi
- Manyovrni boshlash vaqtida beradi
- Hamma hollarda beradi
Nima uchun
Yoqilgan burilish koʻrsatkichi faqat niyatni bildiradi, boshqalardan hech narsani tortib olmaydi. Qoidalarning 46-bandida ochiq aytilgan: ogohlantiruvchi ishora berish haydovchiga oldin oʻtish huquqini bermaydi va uni ehtiyot choralarini koʻrishdan ozod etmaydi. Demak javob — bermaydi: manyovrni boshlashdan oldin haydovchi uning xavfsizligiga ishonch hosil qilishi va imtiyozi borlarga yoʻl berishi shart. Ishora manyovrdan oldinroq beriladi va u tugagach darhol oʻchiriladi.
9-savol
Qoidalarga ko'ra shatakka olish vaqtida bir-biriga ulangan mexanik transport vositalari tarkibining qanday umumiy uzunligiga yo'l qo'yiladi?
- 20 m Toʻgʻri javob
- 21 m
- 22 m
- 23 m
- 24 m
Nima uchun
Shatakka olishda uzunlik cheklanadi, chunki uzun tarkib boshqarib boʻlmaydigan holga keladi va burilishlarga sigʻmaydi. Qoidalarning 145-bandi shatakka olgan va shatakka olingan transport vositalarining ulagich bilan birga umumiy uzunligi 20 metrdan oshsa, shatakka olishni taqiqlaydi. Demak javob — 20 metr. Hisobga butun tarkib, arqon yoki qattiq ulagich bilan birga olinadi, bitta avtomobil uzunligi emas.
10-savol
Qoida bo'yicha necha yoshdan boshlab yengil avtomobilni boshqarishga ruxsat etiladi?
- 14 yoshdan
- 16 yoshdan
- 18 yoshdan Toʻgʻri javob
Nima uchun
Yosh chegarasi toifaga bogʻlangan, yengil avtomobil esa “B” toifasiga kiradi. Qoidalarning 149-bandiga koʻra oʻquv muddati yakunida oʻrganuvchi “B” va “C” toifalari uchun kamida 18 yoshga, “A” uchun 16 yoshga, “D” hamda tramvay va trolleybus uchun 21 yoshga toʻlgan boʻlishi kerak. Shuning uchun yengil avtomobilni 18 yoshdan boshqarishga ruxsat etiladi. Yosh mashgʻulot boshida emas, boshqarish huquqini olish paytida hisoblanadi.
Nima uchun
Tartibga soluvchi avtomobilga chap yoni bilan turibdi, oʻng qoʻli oldinga uzatilgan. Qoidalarning 38-bandi bu holatda chap yon tomonidan kelayotgan relssiz transport vositalariga barcha yoʻnalishlarda — toʻgʻriga, oʻngga, chapga va qaytishga harakatlanishga ruxsat beradi. Tartibga soluvchining koʻrsatmalari svetofor ishoralariga zid boʻlsa ham bajariladi, shuning uchun oʻngdagi qizil ishora bu yerda hech narsani oʻzgartirmaydi.