Bunday holatda qaysi haydovchi yo‘l berishi kerak?

- Tramvay haydovchisi
- Avtomobil haydovchisi Toʻgʻri javob
116-chiptaning 10 ta savoli rasmlari va tahlili bilan. Toʻgʻri javob belgilangan, quyida esa — nima uchun aynan u.


Qizil doiradagi «EKO ZONA / ECO ZONE» yozuvi va yashil barg — 3.35 «Ekologik zona» taqiqlovchi belgisi. Uning taʼsiri oraligʻida «oʻrta» va «ifloslantiruvchi» ekologik toifadagi avtotransport vositalarining harakatlanishi taqiqlanadi. Demak zonaga faqat «toza» toifadagi avtotransport vositalari kirishi mumkin, toʻgʻri javob ham shu. Qizil hoshiya taqiqni bildiradi, ammo taqiq manzilli: u hamma mashinaga emas, ekologik toifasi talabdan past boʻlganlarga tegishli.

Qoidalarning 16-bandiga ko'ra piyodalarning tashkiliy jamlanmasi qatnov qismida faqat o'ng tomondan va faqat transport harakati yo'nalishi bo'ylab, bir qatorda to'rt kishidan ortiq bo'lmay yuradi. Birinchi rasmda jamlanma aynan shunday harakatlanmoqda — o'ng chet bo'ylab, oqim bilan bir tomonga. Ikkinchisida u harakatga ro'para chiqib olgan va ro'paradan kelayotgan haydovchi odamlarni o'z tasmasida aylanib o'tishga majbur. Bayroqchali kuzatuvchilar esa jamlanmaning oldi va orqasida, chap tomonda yuradi.

Ko'k avtomobil o'ngdagi belgi bilan ko'rsatilgan turar-joy mintaqasiga kirmoqda, yashil avtomobil esa hovlidan chiqib, unga o'ng tomondan yaqinlashmoqda — yo'nalishlari kesishadi. Bu yerda na imtiyoz belgilari, na chiziqlar bor, o'tish navbati bunday hol uchun Qoidalarda nazarda tutilmagan. Qoidalarning 60-bandi imtiyozni o'ng tomondan yaqinlashayotganga beradi. O'ngda yashil avtomobil turibdi, demak yo'lni ko'k avtomobil haydovchisi berishi kerak.

Qizil avtomobil chap tasmada turibdi, 5.8.1 belgisining shu tasmaga tegishli boʻlagida ikkita yoʻnaltirgich — chapga va toʻgʻriga chizilgan, yaʼni belgining oʻzi bu yerdan toʻgʻriga yurishni taqiqlamaydi. Hammasini svetofor hal qiladi: asosiy ishora qizil, yonida esa qoʻshimcha tarmoqning chapga yoʻnalgan yashil yoʻnaltirgichi yonib turibdi. Qoidalarning 31-bandiga koʻra qizil ishora harakatlanishni taqiqlaydi, shuning uchun faqat yashil yoʻnaltirgich koʻrsatgan tomonga yurish mumkin. Toʻgʻriga shu sababli mumkin emas, qayrilib olishni esa yonidagi 3.19 “Qayrilish taqiqlangan” belgisi olib tashlaydi. Yagona manyovr qoladi — boshqa yoʻnalishlardan kelayotganlarga yoʻl berib, chapga burilish.

Aholi punktidan tashqarida yoʻl yoqasi bor, uchala mashina esa har xil toʻxtagan. 88-bandga koʻra toʻxtash iloji boricha oʻngroqda, yoʻl yoqasida, u boʻlmagandagina qatnov qismi chetida amalga oshiriladi. Qizil avtomobil qatnov qismidan butunlay chiqib, yoʻl yoqasida turibdi — unga eʼtiroz yoʻq. Yashil avtomobil chet chizigʻi yonida qatnov qismida qolgan, koʻk avtomobil esa yoqaga faqat yarim gavdasi bilan chiqqan; yoʻl yoqasi bor ekan, bunday toʻxtash mumkin emas.

Ikkala rasmda ham qizil ishora yonyapti va toʻxtash joyi ikkalasida ham belgilangan, faqat har xil usulda. Birinchi rasmda toʻxtash chizigʻi asfaltga chizilmagan — uning oʻrnida svetofor ustunidagi 5.33 yoʻl belgisi turibdi va shu belgi oldida toʻxtash kerak. Qoidalarning 41-bandi: taqiqlovchi ishorada haydovchi toʻxtash chizigʻi (5.33 yoʻl belgisi) oldida, transport vositasining eng oldingi nuqtasi chiziq ustiga chiqib ketmaydigan qilib toʻxtashi shart. Birinchi rasmda avtomobil belgi darajasidan oʻtib ketgan, ikkinchisida esa qatnov qismidagi chiziq oldida toʻxtagan. Demak, 2-rasmdagi haydovchi toʻgʻri toʻxtagan.

Svetoforning asosiy ishorasi qizil, qo‘shimcha seksiyada esa chapga qaragan yashil strelka yonmoqda. Qoidalarning 32-bandiga ko‘ra, strelka shaklidagi ishora o‘sha rangdagi doira ishora bilan bir xil ma’noga ega, biroq uning ta’siri faqat strelka ko‘rsatgan yo‘nalishga tarqaladi. Demak, yashil ishora faqat chapga burilishni ochadi, to‘g‘riga harakatlanishga esa qizil ishora amal qiladi. Qayrilish ham chiqib qoladi: qatnov qismi ustidagi belgi va tasmalardagi strelkalar bu tasmadan chapga burilish va to‘g‘riga harakatni belgilaydi, qayrilish ular orasida yo‘q.

Chizmalarda tor uchastka ko'rsatilgan, u yerda ikki mashina bir vaqtda o'ta olmaydi: biri o'tkazib yuboradi, ikkinchisi o'tadi, keyin navbat almashadi. Bu — navbat bilan harakatlanish. Qoidalarning 75-bandi kimning navbati birinchi ekanini belgilaydi: ro'para o'tish qiyin bo'lsa, to'siq qaysi tomonda bo'lsa, o'sha haydovchi yo'l beradi. Bunday tartibni mustahkamlash kerak bo'lgan joyda belgi ostiga «Navbat bilan o'tish» lavhasi qo'yiladi.
Chorrahalardan tashqarida, tramvay yo'llari qatnov qismini kesib o'tadigan joylarda tramvay birinchi bo'lib o'tadi. Qoidalarning 131-bandi bunga aniq bitta istisno qo'yadi — depodan chiqish joylari. Depodan chiqayotgan vagon imtiyozga ega bo'lmaydi va relssiz transport vositalariga yo'l beradi, chunki u shu yerda harakatni boshlaydi va yondosh hududdan yo'lga chiqadi. Depoga kirishda esa tramvay odatdagi yo'llardan yuradi va imtiyozi saqlanib qoladi.
Nima uchun
Tramvay yo‘llari o‘ngdagi ajratilgan yo‘l to‘shamasidan chiqib, qizil avtomobil harakat yo‘nalishida qatnov qismini kesib o‘tadi; yo‘l chetidagi tramvay tasvirli uchburchak belgi aynan shu kesishmadan ogohlantiradi. Bu yerda chorraha yo‘q. Qoidalarning 131-bandiga ko‘ra, tramvay yo‘llari chorrahadan tashqarida qatnov qismini kesib o‘tadigan joylarda imtiyoz tramvayda bo‘ladi, depodan chiqish joylari bundan mustasno. Demak, yo‘lni avtomobil haydovchisi berishi kerak.