128-chiptaning 10 ta savoli rasmlari va tahlili bilan. Toʻgʻri javob belgilangan, quyida esa — nima uchun aynan u.
Ikki bola tasviri tushirilgan sariq romb — 5.46 «Maktab» axborot-koʻrsatkich belgisi. U maktablar yoki maktabgacha taʼlim muassasalari oldiga oʻrnatiladi va u yerda haydovchi uchun alohida harakatlanish tartibi joriy etiladi: yoʻl yaqinida bolalar bor, ular qatnov qismida har qanday paytda paydo boʻlishi mumkin. Shuning uchun ikkinchi javob toʻgʻri. Buni qizil uchburchakdagi 1.21 «Bolalar» ogohlantiruvchi belgisi bilan chalkashtirmang: u xavfli yoʻl qismidan ogohlantiradi, sariq romb esa muassasaning oʻzini koʻrsatadi.
Qizil avtomobilning chiqish joyidan oldin o'ng tomonda 4.1.4 «To'g'ri yoki o'ngga harakatlanish» belgisi turibdi. 1-ilovaga ko'ra 4.1.1—4.1.6 belgilari faqat o'zi o'rnatilgan joydan keyingi yo'l qismlari kesishmasiga ta'sir qiladi. Suratda esa kesishma ikkita: avval yo'l o'ng tomondan qo'shiladi, keyinroq esa chap tomondan, ular orasida chap chekka bo'ylab uzluksiz piyodayo'lka ketadi. Belgi birinchisidan oldin turibdi: u yerda to'g'ri va o'ngga harakatlanishga ruxsat beradi, chapga burilishni esa taqiqlaydi. Chap strelka esa ikkinchi kesishmaga olib boradi, u yerda belgining ta'siri tugagan va chapga burilish hech nima bilan taqiqlanmagan. Shu sababli strelkalar ko'rsatgan uchala yo'nalish ham ruxsat etilgan: o'ngga — birinchi kesishmada, to'g'ri va chapga — ikkinchisida.
Qoidalarning 6-bandi asosiy yo'l deb 2.1, 2.3.1—2.3.3 yoki 5.1 belgilari bilan belgilangan yo'lni, shuningdek tuproqli yo'lga nisbatan qattiq qoplamali yo'lni ataydi. Yuqori chapdagi rasmda 5.1 avtomagistral belgisi, yuqori o'ngdagida ikkinchi darajali yo'lning tutashishi belgisi turibdi, ikkala yo'l ham asosiy. Pastdagi rasmda bir tomonlama harakat belgisi bor, u esa faqat oqim yo'nalishini bildiradi va imtiyoz bermaydi.
Ikkala haydovchi ham bitta joyda burilib qaytmoqda va sxemada ko'rsatilgan harakat yo'nalishlari kesishmoqda. Bu yerda o'tish navbati na belgi, na chiziq, na burilib qaytish uchun alohida qoida bilan belgilangan. Shunda Qoidalarning 60-bandi qo'llanadi: yo'nalishlar kesishganda o'ng tomondan yaqinlashayotgan transport vositasiga yo'l beriladi. Mikroavtobus yengil avtomobilga nisbatan o'ng tomonda, demak burilishni ikkinchi bo'lib yengil avtomobil haydovchisi tugatishi kerak.
Chorraha oldida oʻng tomonda bitta yuqoriga strelkali koʻk doira — 4.1.1 «Toʻgʻriga harakatlanish» belgisi turibdi. Bu guruhdagi belgilar oʻzi oʻrnatilgan kesishmaga taʼsir qiladi va faqat strelkada koʻrsatilgan yoʻnalishlarni ochiq qoldiradi. Bu yerda strelka bitta va yuqoriga qaragan, demak chorrahada chapga ham, oʻngga ham burilish yopiq — B yoʻnalishi, yaʼni toʻgʻriga qoladi. Ayrim toʻplamlarda «toʻgʻriga va chapga» toʻgʻri deb koʻrsatilgan, biroq 4.1.1 belgisi ostida chapga burilib boʻlmaydi.
Qizil avtomobil ajratuvchi mintaqadagi uzilishda turibdi: butalar ekilgan mintaqa uning ikki tomonida ham davom etadi, uzilishning o‘zi keng oq chiziqlar bilan belgilangan — bu yerda piyodalar o‘tish joyi yo‘q. Bunday uzilishdan to‘g‘riga o‘tish ham, ikkala tomonga burilish ham mumkin. Qayrilib olib bo‘lmaydi: qayrilish sizni chiqqan qatnov qismingizga, ammo uning oqimiga qarshi qaytaradi. Qoidalarning 64-bandi ajratuvchi mintaqa bilan ajratilgan qarama-qarshi yo‘nalishga chiqishni taqiqlaydi, 72-band esa ajratuvchi mintaqaning o‘zida harakatlanishga yo‘l qo‘ymaydi. Shuning uchun faqat qayrilib olish taqiqlangan.
Dumaloq koʻk belgi — buyuruvchi belgi: u yoʻl qismi qanday harakat uchun ajratilganini koʻrsatadi. Otliq tasvirlangan 4.10 belgisi otda yurish uchun ajratilgan yoʻlkani belgilaydi va maʼlumotnomada aynan «Otda yurish yoʻli» deb yuritiladi. Uchta javobdan shu nomni faqat birinchisi beradi, qolganlari yo harakatning oʻzini ataydi, yo dumaloq koʻk belgida boʻlishi mumkin boʻlmagan taqiq haqida gapiradi.
Albatta toʻxtashni faqat «Б» talab qiladi — STOP yozuvli sakkiz burchakli belgi, yaʼni «Toʻxtamasdan harakatlanish taqiqlanadi». Qoidalarga 1-ilovaga koʻra uning oldida toʻxtash chizigʻida, u boʻlmasa kesishayotgan qatnov qismi chetida toʻxtash, soʻng yoʻl berib harakatlanish kerak. «А» da «Qarama-qarshi harakatning ustunligi» belgisi tasvirlangan: u tor uchastkada navbatni belgilaydi va qarama-qarshi tomon boʻsh boʻlsa, toʻxtamay oʻtish mumkin. «В» esa belgi emas, yoʻl chizigʻi: asfaltdagi STOP yozuvi oldinda toʻxtash chizigʻi borligidan ogohlantiradi.
Chapdagi 60 raqamli ko‘k to‘rtburchak belgi — axborot-ko‘rsatkich belgi, u yo‘l qismida tezlikni faqat tavsiya qiladi va hech narsani majburiy qilmaydi. O‘ngda esa o‘sha raqam ko‘k doira ichida: doira shaklidagi ko‘k belgilar buyuruvchi belgilar bo‘lib, bu belgi eng kam tezlikni belgilaydi — ko‘rsatilganidan sekinroq harakatlanish taqiqlanadi. Javob raqamda emas, shaklda: raqam ikkalasida bir xil. Shu sababli eng kam tezlikka rioya qilishni faqat o‘ngdagi belgi talab qiladi.
Nima uchun
«Yo‘l-patrul xizmati xodimlarining yo‘l harakati qatnashchilari bilan o‘zaro munosabatlari hamda maxsus moslamalardan foydalanishi tartibi to‘g‘risida»gi nizom xodimning vakolatlarini bitta band bilan emas, ro‘yxat bilan sanaydi. Unga yo‘l harakatini kuzatish ham, ta’qib qilish ham, maxsus tadbirlar o‘tkazish ham, yo‘l-transport hodisasining oldini olish va harakat xavfsizligini ta’minlash ham kiradi. Bu bandlarning hech biri qolganini bekor qilmaydi, shuning uchun barchasini birlashtirgan javob to‘g‘ri.