1-savol
Qaysi transport vositasining haydovchisi birinchi navbatda harakatlanish ustunligiga ega?
- Yo'l xizmati mashinasining haydovchisi
- Yengil avtomobil haydovchisi Toʻgʻri javob
20-chipta — YHQ Oʻzbekiston 2026
20-chiptaning 10 ta savoli rasmlari va tahlili bilan. Toʻgʻri javob belgilangan, quyida esa — nima uchun aynan u.
2-savol
Bu belgilarning qaysi biri "Bir tomonlama harakatlanish yo'liga chiqish" ni bildiradi?
- Birinchi va beshinchi Toʻgʻri javob
- Uchinchi va beshinchi
- Ikkinchi va to'rtinchi
Nima uchun
«Bir tomonlama harakatlanish yo'liga chiqish» nomini 5.7.1 va 5.7.2 belgilari oladi — ko'k to'rtburchak ichidagi oq strelka o'ngga yoki chapga, ya'ni qaraganning harakatiga ko'ndalang yo'nalgan bo'ladi. Ular shunday yo'lga chiqish oldiga o'rnatiladi va u bo'ylab qaysi tomonga yurish mumkinligini ko'rsatadi. Rasmda bu birinchi va beshinchi belgilar: birinchisining strelkasi o'ngga, beshinchisiniki chapga qaragan.
3-savol
Qaysi yo'nalishlarda harakatlanishga ruxsat etiladi?
- "А" yo'nalishida
- "Б" yo'nalishida
- "В" yo'nalishida
- "А", "Б" va "В" yo'nalishlarida Toʻgʻri javob
- "Б" va "В" yo'nalishlarida
Nima uchun
Qizil avtomobil tartibga solinmagan chorrahaga yurish qismining o'ng tomonidan yaqinlashmoqda; harakat yo'nalishlarini cheklaydigan belgilar bu yerda yo'q. Qarama-qarshi oqimni ajratuvchi uzluksiz chiziq chorraha oldida uzilib qoladi, ko'ndalangiga esa uzuq-uzuq chiziq tortilgan — manyovrlarning birortasida ham uzluksiz chiziqni kesib o'tishga to'g'ri kelmaydi. Shu sababli ko'rsatilgan uchala yo'nalish ham ochiq: chapga, to'g'riga va o'ngga.
4-savol
Quyidagi hollarning qaysi birida temir yo'l kesishmasiga kirish taqiqlanadi?
- Svetoforning taqiqlovchi ishorasida shlagbaum ochiq turgan holatda Toʻgʻri javob
- Qishloq xo'jaligi mashinasini mexanik transport vositasiga yuklab olib o'tish holatida
- Tezligi 8 km/s dan ko'p bo'lgan transport vositalari
Nima uchun
Kesishmada svetofor shlagbaumdan ustun turadi. Qoidalarning 118-bandi svetoforning taqiqlovchi ishorasida shlagbaumning holati va bor-yo'qligidan qat'i nazar kesishmaga kirishni taqiqlaydi — ochiq shlagbaumning o'zi ruxsat emas. Qizil miltillovchi ishora kesishmaga poyezd yaqinlashayotganini bildiradi, shlagbaum esa nosoz bo'lishi yoki tushirilmay qolgan bo'lishi mumkin. Taqiqlovchi ishora o'chguncha kutish kerak.
5-savol
Avtomobillar chorrahadan quyidagi tartibda o'tadi:
- Qizil, yashil, ko'k
- Ko'k, qizil, yashil
- Uchchalasi bir vaqtda Toʻgʻri javob
Nima uchun
Chorraha teng ahamiyatli yo'llardan iborat va uchchala avtomobil ham chapga burilish ko'rsatkichini yoqqan. Uch tomondan chapga burilganda yo'nalishlar bir tomonga o'ralib boradi va hech qayerda kesishmaydi: har bir haydovchi o'ziga qarama-qarshi yoki o'ng tomondan kelayotgan avtomobil oldidan chapga chiqib ketadi, hech kim kutib turishga majbur emas. Ular bir-biriga xalaqit bermaydi — uchchalasi chorrahadan bir vaqtda o'tadi.
6-savol
Yo'lovchilarning va mahkamlanmagan yukning shiddat bilan oldinga surilib ketishiga nima sabab bo'lishi mumkin?
- Faqat tezlikni keskin oshirish
- Faqat keskin tormozlash Toʻgʻri javob
- Tezlikni keskin oshirish va keskin tormozlash
Nima uchun
Yoʻlovchilar va mahkamlanmagan yuk faqat sekinlashish paytidagi inersiya tufayli oldinga suriladi. Avtomobil bir tekis ketayotganda yukxonadagi quti u bilan birga harakatlanadi; haydovchi keskin tormozlaganda avtomobil tezligini yoʻqotadi, yuk esa avvalgi tezligi bilan davom etib, old devorga bosiladi — rasmdagi quti xuddi shunday kabina tomonga agʻdarilgan. Demak, sabab keskin tormozlashda. Tezlikni keskin oshirish esa aksincha taʼsir qiladi: odam ham, yuk ham orqa bort tomonga bosiladi.
7-savol
Kunduzgi vaqtda transportning old yoki orqa tomoniga 1 metrdan ortiq chiqib turgan yuk qanday belgilanadi?
- "Katta o'lchamli yuk" diagonali bo'yicha qizil va oq chiziqlari bo'lgan taxtacha yoki bayroqchalar bilan Toʻgʻri javob
- Qizil bayroqchalar bilan
- Oq bayroqchalar bilan
Nima uchun
Chiqib turgan yuk “Katta oʻlchamli yuk” taniqlik belgisi bilan belgilanadi — bu diagonal boʻyicha qizil va oq chiziqlari almashib turgan taxtacha yoki bayroqcha. ПДДning 163-bandi bunday belgini yuk old yoki orqa tomonga 1 metrdan, yon tomonga gabarit chetidan 0,4 metrdan ortiq chiqib tursa oʻrnatishni talab qiladi. Kunduzi shu belgining oʻzi kifoya, shuning uchun qizil-oq diagonal chiziqli javob toʻgʻri. Chiroq va yorugʻlik qaytargichlar — oldi oq, orqasi qizil — faqat sutkaning qorongʻi vaqtida va koʻrinish yetarli boʻlmaganda qoʻshiladi.
8-savol
Bu yotiq chiziq quyidagi vazifani bajaradi:
- Maxsus piyodalar yo'lkasini bildiradi
- Velosiped yo'lkasini bildiradi, chiziq yo'naltirgichlari tasmalar bo'yicha harakat yo'nalishini ko'rsatadi
- Piyodalar o'tish joyini bildiradi,chiziq yo'naltirgichlari piyodalar harakatlanish yo'nalishini ko'rsatadi Toʻgʻri javob
Nima uchun
Sxemada qatnov qismini kesib oʻtuvchi keng koʻndalang chiziqlar — “zebra”, yaʼni ПДДга 2-ilovadagi 1.14 chizigʻi. U piyodalar oʻtish joyini bildiradi, chiziqlar ichidagi yoʻnaltirgichlar esa piyodalar yoʻlni qaysi tomonga kesib oʻtishini koʻrsatadi. Shuning uchun bu oʻtish joyi, yoʻnaltirgichlar piyodalar harakati yoʻnalishini bildiradi degan javob toʻgʻri. Piyoda va velosiped yoʻlkalari qatnov qismiga umuman chizilmaydi: ular koʻk doiraviy belgilar bilan ajratiladi.
9-savol
Sirpanchiq yo'lda karbyuratorning drossel zaslonkasini keskin ochish qanday xavfli oqibatlarga olib kelishi mumkin?
- Karbyurator qismlari ishdan chiqishiga
- Yurgizgich ishlashdan to'xtab qolishiga
- Avtomobilning yonga sirpanib ketishiga Toʻgʻri javob
Nima uchun
Drossel zaslonkasi gaz pedalini bosish bilan ochiladi, uni keskin bosish esa yetakchi gʻildiraklardagi tortish kuchining keskin sakrashi demakdir. Sirpanchiq qoplamada ilashish yetishmaydi, yetakchi gʻildiraklar aylanib ketadi va yon barqarorligini yoʻqotadi, avtomobil esa yonga sirpanib ketadi. Xavf ana shunda: sirpanish tormozdan emas, gazdan boshlanadi. Sirpanchiq yoʻlda gaz gʻildiraklar aylanib ketmasligi uchun bosqichma-bosqich beriladi.
10-savol
Yuk avtomobilining yukxonasida qancha miqdorda odamlarni tashishga ruxsat beriladi?
- 20 kishidan ortiq emas
- Tashilayotgan odamlar soni o'tirish uchun jihozlangan o'rinlar miqdoridan ortiq bo'lmasligi kerak Toʻgʻri javob
- Haydovchining xohishiga ko'ra
- Ma'muriyatning ko'rsatmasiga ko'ra
Nima uchun
Yuk avtomobili yukxonasidagi odamlar soni yumaloq raqam bilan emas, jihozlangan oʻrindiqlar soni bilan cheklanadi: har bir ketayotgan odamga oʻtirish uchun oʻrin kerak. ПДДning 154-bandi odam tashishga moslashtirilmagan avtomobil yukxonasida faqat yukni kuzatib borayotganlarning boʻlishiga va faqat har biri bort sathidan pastda oʻrindiq bilan taʼminlangan boʻlsa yoʻl qoʻyadi. Yukxonada tik turib yoki yukning ustida ketilmaydi. Demak, chegarani oʻrinlar soni belgilaydi, haydovchining qarori yoki koʻrsatma emas.
Nima uchun
Teng ahamiyatli yo'llar chorrahasi, ustunlik belgilari yo'q. Chapdan to'q sariq miltillovchi mayoqli yo'l sug'orish mashinasi chiqib kelmoqda, yengil avtomobil esa unga nisbatan o'ng tomondan yaqinlashmoqda. To'q sariq mayoq ustunlik bermaydi: u faqat mashina yo'l ishlarini bajarayotganini bildiradi va haydovchiga ayrim belgi hamda chiziq talablaridan chetga chiqishga ruxsat beradi. Navbat qoidalarning 105-bandi bo'yicha hal bo'ladi — o'ngdan yaqinlashayotganga yo'l beriladi, ya'ni birinchi bo'lib yengil avtomobil o'tadi.