76-chiptaning 10 ta savoli rasmlari va tahlili bilan. Toʻgʻri javob belgilangan, quyida esa — nima uchun aynan u.
Ag'darilishga qarshi turg'unlik og'irlik markazining balandligiga bog'liq: u qanchalik past va simmetrik joylashsa, avtomobil burilishda shunchalik barqaror bo'ladi. Yuksiz va yo'lovchilarsiz yengil avtomobilning og'irlik markazi eng past nuqtada turadi, chunki qo'shimcha massa uni yuqoriga ko'tarmaydi. Shuning uchun aynan bo'sh avtomobil yo'lning burilish qismlarida ag'darilishga eng turg'un hisoblanadi. Har qanday qo'shimcha yuk yoki yo'lovchi og'irlik markazini ko'taradi va yon tomonga og'ish momentini kuchaytiradi.
Faralar va orqa gabarit chiroqlarining nosozligi shunchaki kamchilik emas: bunday avtomobil boshqa haydovchilar uchun ko'rinmay qoladi. Qoidalarning 12-bandi yonmaydigan fara va orqa gabarit chiroqlari bilan transport vositasini sutkaning qorong'i vaqtida yoki ko'rinish cheklangan vaziyatda boshqarishni taqiqlaydi. Taqiq har ikkala sharoitga baravar tegishli va ta'mirlash yoki to'xtash joyigacha yetib borish uchun ham istisno bermaydi. Shuning uchun to'g'ri javob — sanab o'tilgan har ikkala hol.
Rasmda А — 1.13 «Tik nishablik», Б — 1.14 «Tik balandlik», В — 2.6 «Qarama-qarshi harakatning ustunligi», Г esa tor qismda aynan sizga ustunlik beruvchi ko'k belgi. Qoidalarning 128-bandiga ko'ra 1.13 va 1.14 belgilari bilan belgilangan qiyaliklarda qarama-qarshi harakatni qiyinlashtiradigan to'siq bo'lsa, nishablikka harakatlanayotgan haydovchi yo'l berishi kerak — demak nishablik belgisi А sizdan yo'l berishni talab qiladi. В belgisi esa tor qismga kirishni taqiqlab, unda turgan qarama-qarshi transportga yo'l berishni yuklaydi. Shuning uchun javob — «А» va «В».
Majburiy to'xtash — haydovchining xohishi bilan emas, sharoit tufayli harakatni to'xtatish. Qoidalarning 6-bandidagi ta'rifga ko'ra bunga texnik nuqson, tashilayotgan yuk, haydovchi yoki yo'lovchining holati, yo'lda paydo bo'lgan to'siq yoxud ob-havo sharoiti sabab bo'ladi. Yo'lning harakat qismida texnik nosozlik tufayli to'xtash aynan shu ta'rifga tushadi va qoidabuzarlik deb hisoblanmaydi. Piyodaga yo'l berish uchun to'xtash esa boshqa narsa: bu Qoidalar talabini bilib turib bajarish, ya'ni oddiy to'xtash.
Piyodalar yo'lkasi — faqat piyodalar yurishi uchun ajratilgan yo'lka, va uni buyuruvchi ko'k doira ichidagi piyoda tasviri bildiradi. Rasmda bu Б belgisi — 4.6 «Piyodalar yo'lkasi». А — qizil halqali taqiqlovchi belgi, uning ma'nosi butunlay teskari: bu yerda piyodalar harakati taqiqlanadi. В — ko'k kvadrat ichidagi zebra ustida ketayotgan piyoda, ya'ni piyodalar o'tish joyi: u yo'lni kesib o'tish joyini belgilaydi, yurish uchun yo'lkani emas. Shuning uchun to'g'ri javob — faqat Б.
Birinchi uzatma tortish kuchi uchun mo'ljallangan, tezlik uchun emas: unda dvigatel yuqori aylanishlarda ishlaydi, avtomobil esa sekin yuradi. Shu holatda uzoq tezlanish bosib o'tilgan har kilometrga sarflanadigan yoqilg'ini oshiradi, chunki bir xil masofa uchun dvigatel ancha ko'p aylanish qiladi. Shuning uchun tezlanayotganda uzatmalarni o'z vaqtida yuqoriroq pog'onaga o'tkazish kerak, birinchi uzatmada esa faqat joydan qo'zg'alish bajariladi.
Belgining ta'sir oralig'ini qo'shimcha axborot plastinkalarining «Ta'sir doirasi» guruhi (7.2) ko'rsatadi. Rasmda Б — ikki tomonga qaragan strelkalar orasidagi 100 m: belgi ta'siri qancha masofada davom etishini bildiradi. В — strelka ostidagi 10 m, u ham xuddi shu «Ta'sir doirasi» guruhiga kiradi va strelka yo'nalishi bo'yicha oraliqni ko'rsatadi. А esa boshqa guruh — «Obyektgacha masofa»: u belgidan xavfli qism yoki obyektgacha qancha borishni bildiradi, ta'sir oralig'ini emas. Shuning uchun Б va В.
Quvib o'tayotganda oldindagi haydovchini ogohlantirishning ikkita qonuniy usuli bor. Qoidalarning 48-bandi tovushli ishorani aholi punktlaridan tashqarida aynan quvib o'tish haqida ogohlantirish uchun qo'llashga ruxsat beradi. 49-band esa tovushli ishora o'rniga yoki u bilan birga fara chiroqlarini yoqib-o'chirib ogohlantirish mumkinligini aytadi. Demak kunduzi, aholi punktidan tashqarida ikkala usul ham, ularning birgalikda qo'llanishi ham ruxsat etilgan. Aholi punkti ichida esa bu maqsadda tovushli ishora berish taqiqlanadi.
Ro'yxatdagi transport vositalari orasida o't o'chirgich talab qilinmaydigan yagona turkum — motosikllar. Qoidalarga ilova qilingan nosozliklar ro'yxati o't o'chirgich, tibbiyot aptechkasi va avariya to'xtash belgisining bo'lishini mikroavtobuslar, M1, N1, N2, N3 toifasidagi avtotransport vositalari va g'ildirakli traktorlar uchun talab qiladi. Motosikllar bu ro'yxatga kirmaydi, shuning uchun ularni — yon kajavalisini ham, kajavasizini ham — o't o'chirgichsiz tasarruf etishga ruxsat etiladi.
Nima uchun
Kunning qorong'i vaqtida harakatlanayotgan avtomobilda fara chiroqlari yonib turishi shart, savol esa qaysi biri yoqilishi haqida. Qoidalarning 135-bandiga ko'ra yo'l yoritilgan bo'lsa, uzoqni yorituvchi chiroqlar yaqinni yorituvchisiga almashtirilishi kerak. Aholi punktidagi yoritilgan yo'l aynan shu holat, shuning uchun to'g'ri javob yaqinni yorituvchi chiroqlar. Uzoq nur bunday joyda ko'rinishga hech narsa qo'shmaydi, faqat qarshi kelayotgan haydovchining ko'zini qamashtiradi.