Tormoz tizimi ishlamaydigan avtomobilni vazni sizning avtomobilingiz vaznini yarmidan ortiq bo'lsa, uni shatakka olishingizga ruxsat etiladimi?
- Ruxsat etiladi
- Ruxsat etilmaydi Toʻgʻri javob
- Faqat 30 km. tezlikda ruxsat etiladi
80-chiptaning 10 ta savoli rasmlari va tahlili bilan. Toʻgʻri javob belgilangan, quyida esa — nima uchun aynan u.
Keskin tezlanish paytida sirpanish yetakchi gʻildiraklar yoʻl bilan ilashuvni yoʻqotib, boʻsh aylanib ketishidan kelib chiqadi. Sabab gʻildiraklardagi ortiqcha tortish kuchi, shuning uchun aynan oʻsha kuch olib tashlanadi: yoqilgʻi berish tepkisiga taʼsir etuvchi kuch asta-sekin kamaytiriladi. Tortish kuchi pasayishi bilan gʻildiraklar ilashuvni tiklaydi va avtomobil oʻz yoʻnalishiga qaytadi, rul esa faqat yoʻnalishni ushlab turish uchun ishlatiladi. Oyoqni tepkidan keskin uzish ham yaramaydi: sirpanchiq yoʻlda dvigatel bilan tormozlanish mashinani qaytadan chayqatib yuborishi mumkin.
Quruq asfaltga tushgan birinchi tomchilar eng sirpanchiq holatni yaratadi: suv chang va moy qoldiqlarini koʻtarib, qoplama ustida yupqa parda hosil qiladi, unda gʻildiraklar mazkur yoʻlga yaxshi ilashmaydi. 77-band talabiga koʻra tezlik yoʻl va ob-havo sharoitini, qoplama holatini hisobga olib tanlanadi. Demak, yomgʻir boshlanishi bilan tezlikni oldindan kamaytirish, masofani oshirish, rul va tormozni yumshoq ishlatish kerak — mashina sirpanib ketishini kutib turmasdan.

Chorraha oldida oʻng tomonda «Toʻgʻriga harakatlanish» buyuruvchi belgisi, uning ostida esa yuk avtomobili tasvirlangan axborot taxtachasi turibdi. Bunday taxtacha belgining talabini faqat yuk avtomobillariga qaratadi. Siz yengil avtomobil boshqaryapsiz, demak bu talab sizga taalluqli emas: chorrahadan toʻgʻriga ham, chapga ham, oʻngga ham — istalgan yoʻnalishda harakatlanishingiz mumkin.

Piyodalar yoʻlkasida «Toʻxtab turish taqiqlangan» taqiqlovchi belgisi — qizil hoshiyali koʻk doira va bitta qiya chiziq oʻrnatilgan. U aynan toʻxtab turishni, yaʼni yoʻlovchi tushirish-chiqarish yoki yuk ortish-tushirish bilan bogʻliq boʻlmagan uzoq muddatli toʻxtashni taqiqlaydi. Belgi taʼsir oraligʻida oddiy toʻxtash ruxsat etilgan, shuning uchun bu yerda odam tushirish yoki yuk tushirish mumkin; asosiysi, shu ish uchun zarur boʻlgan vaqtdan ortiq turmaslik.

Toʻrtala rasmda ham harakat yoʻnalishi haqida xabar beruvchi axborot-koʻrsatma belgilari: «А» va «Б» bir tomonlama harakatlanish yoʻliga chiqishni bildiradi, «В» va «Г» esa bunday yoʻlda tasmalardan biri marshrutli transport vositalariga ajratilganini va qarama-qarshi yoʻnalishda ekanini koʻrsatadi. Ularning hech biri manyovrni taqiqlamaydi. Qayrilib olishni «Qayrilish taqiqlangan» belgisi yoki ruxsat etilgan yoʻnalishlarni koʻrsatuvchi buyuruvchi belgilar taqiqlaydi, bu yerda esa ular yoʻq. Shuning uchun qayrilib olishga toʻrtala belgi ham ruxsat beradi.
Burilish koʻrsatkichi atrofdagilarga aynan manyovr davomida kerak: u haqda oldindan ogohlantiradi va manyovr tugashi bilan maʼnosini yoʻqotadi. 46-bandga koʻra ishora manyovrni bajarishdan oldinroq beriladi va uni tugallagach darhol toʻxtatiladi. Demak, toʻgʻri payt — tasma almashtirish, burilish yoki qayrilish tugagandan soʻng darhol. Yoqilgan holda qoldirilgan koʻrsatkich yoʻl harakatining boshqa ishtirokchilarini chalgʻitadi, Qoidalar esa bunga yoʻl qoʻymaydi.
Aholi punktlari uchun yozilgan talablar — tezlik cheklovi, toʻxtash qoidalari, tovushli ishoradan foydalanish — birinchi uylardan emas, aholi punkti nomi oq fonda yozilgan 5.22 belgisidan boshlab amal qiladi. Koʻk fondagi 5.24 belgisi esa yoʻl yaqinida aholi punkti borligini xabar qiladi, xolos: u yerda aholi punkti tartibi joriy etilmaydi va uchastka shahar tashqarisi boʻlib qolaveradi. Shuning uchun yoʻl boʻyidagi imoratlarga emas, belgining foniga qarash kerak.
Shatakka olishda odam tashish taqigʻi ulangan transport vositalarining hammasiga birdek tegishli emas. 143-band aniq roʻyxat beradi: shatakka olingan avtobus va trolleybusda, shatakka olingan yuk avtomobilining yukxonasida, qisman ortish yoʻli bilan shatakka olishda esa shatakka olingan vositaning kabinasi va yukxonasida hamda shatakka olgan vositaning yukxonasida odam boʻlishi taqiqlanadi. Nosoz mashinani tortayotgan yengil avtomobilning saloni bu roʻyxatda yoʻq, demak unda yoʻlovchi oʻtirishi mumkin.

Qatnov qismi chetida «Toʻxtash joyi» belgisi, uning ostida esa transport vositasini qoʻyish usulini koʻrsatuvchi taxtacha turibdi: avtomobil qatnov qismida, piyodalar yoʻlkasi boʻylab qoʻyiladi. «А» yuk avtomobili aynan shunday — yoʻlkaga parallel, chet boʻylab turibdi. «Б» yengil avtomobili esa burchak ostida, koʻndalang qoʻyilgan va orqa qismi bilan qatnov qismiga chiqib turibdi — bu taxtacha koʻrsatgan usul emas. Demak, qoidani faqat «Б» haydovchisi buzgan.
Nima uchun
Shatak orqadagi avtomobilning o'zi tormozlay olishiga tayanadi; tormoz ishlamasa, uni faqat tortayotgan avtomobil to'xtatadi. Qoidalarning 145-bandi tormoz tizimi ishlamaydigan transport vositasini, uning haqiqiy vazni shatakka olgan vosita vaznining yarmidan ortiq bo'lsa, shatakka olishni taqiqlaydi. Bu yerda vazn aynan yarmidan ortiq, demak bunday avtomobilni hech qanday ulagichda tortib bo'lmaydi. Vazni yarmidan kam bo'lganida qattiq ulagich yoki qisman ortish usuli qolardi.