81-chiptaning 10 ta savoli rasmlari va tahlili bilan. Toʻgʻri javob belgilangan, quyida esa — nima uchun aynan u.
Qizil hoshiyali oq uchburchakda bir-birining ketidan zich turgan uchta avtomobil tasvirlangan. Bu — tirbandlik haqidagi ogohlantiruvchi belgi: oldinda harakat tez-tez toʻxtab, transport vositalari navbatga tizilib qoladigan uchastka bor. Belgi hech narsani taqiqlamaydi va buyurmaydi, u faqat haydovchini oldindan tezlikni pasaytirishga va oraliqni kattalashtirishga tayyorlaydi. Bunday belgi koʻpriklar, tunnellar, tor joylar va shaharga kirish yoʻllari oldiga oʻrnatiladi.
Yoʻl qoplamasiga qatnov qismi boʻylab koʻndalang, shaxmat tartibida oq kvadratlar chizilgan — bu 1.29 chiziq boʻlib, sunʼiy yoʻl notekisligini bildiradi. U «yotgan politsiyachi» deb ataladigan, qoplamadan koʻtarilgan qismni belgilaydi: maktab, piyoda oʻtish joyi yoki hovli oldida tezlikni pasaytirishga majbur qiladi. Chiziqning oʻzi notekislik hosil qilmaydi, u faqat uning chegarasini koʻrsatadi, shuning uchun toʻgʻridan-toʻgʻri koʻtarilgan joyga chiziladi. Odatda uni «Sunʼiy yoʻl notekisligi» belgisi ham takrorlaydi.
Yonilgʻi avvalo tezlanishga sarflanadi: gaz pedali qanchalik keskin bosilsa, oʻsha tezlikni olish uchun shunchalik koʻp yonilgʻi ketadi. Keskin tormozlash allaqachon olingan energiyani tormoz kolodkalarining issiqligiga aylantiradi, keyin uni yana yonilgʻi hisobiga tiklashga toʻgʻri keladi. Tejamkor uslub ikki qismdan iborat: ohista tezlanish va yoʻl vaziyatini bir necha mashina oldindan koʻrib, ohista sekinlashish. Xuddi shu uslub dvigatelni, stsepleniyeni, tormozlarni va shinalarni ham asraydi.
Qoʻshimcha tarmoqdagi yashil koʻrsatkich taqiqlovchi qizil yoki sariq ishora bilan birga yonganda, faqat oʻsha yoʻnalishda harakatlanishga ruxsat beradi, lekin ustunlik bermaydi. Qoidalarning 100-bandi: bunday koʻrsatkich boʻyicha harakatlanayotgan haydovchi boshqa yoʻnalishlardan kelayotgan transport vositalariga yoʻl berishi kerak, chunki ular uchun asosiy yashil ishora yonib turibdi. Shuning uchun toʻgʻri javob — boshqa yoʻnalishlarda harakatlanayotgan transport vositalariga yoʻl berish. Koʻrsatkich chorrahani boʻshatib chiqib ketish imkonini beradi, xolos.
Chorrahada «Bosh yoʻl» belgisi va bosh yoʻl yoʻnalishini koʻrsatuvchi taxtacha turibdi: bosh yoʻl chapga buriladi, yaʼni siz undan chiqmagan holda burilyapsiz. Qoidalarning 107-bandiga koʻra chapga burilishda faqat qarama-qarshi yoʻnalishdan toʻgʻriga yoki oʻngga harakatlanayotgan transport vositalariga yoʻl berish shart. Avtobus chap tomondan yaqinlashmoqda va qarama-qarshi yoʻnalishda emas, yengil avtomobil esa bosh yoʻl burilgach ikkinchi darajali boʻlib qoladigan yoʻlda turibdi. Bu yerda hech kimga yoʻl berish shart emas.
Tartibga soluvchi chorraha oʻrtasida, yuzi biz tomonga qaragan holda, qoʻllarini yon tomonga uzatib turibdi. Qoidalarning 38-bandi: bunday ishorada uning chap va oʻng yon tomonidan relssiz transport vositalariga toʻgʻriga va oʻngga harakatlanishga ruxsat beriladi, old va orqa tomonidan esa harakat taqiqlanadi. Qizil avtomobil tartibga soluvchining bir yonidan, sariq avtomobil ikkinchi yonidan chorrahaga yaqinlashmoqda, demak ikkalasi ham yura oladi. Yashil avtomobil orqa tomondan kelmoqda va u uchun ishora taqiqlovchi.
Moped — sekin yuradigan va oqimda kam koʻzga tashlanadigan vosita, shuning uchun unga yoʻlning eng oʻng chekkasi ajratilgan. Qoidalarning 166-bandi mopedlarga faqat chetki oʻng tasmada, imkoni boricha oʻngroqdan va bir qator boʻlib harakatlanishga ruxsat beradi, piyodalarga xalaqit bermasa — yoʻl yoqasidan yurishga ham yoʻl qoʻyadi. Roʻyxatdagi ikkala variant ham shu bitta qoidaning qismlari, shuning uchun «barcha sanab oʻtilgan holatlarga» javobi toʻgʻri. Ikki qator boʻlib yoki chetki oʻng tasmadan chaproqda yurish mopedga ruxsat etilmaydi.
Uchta tasvirdan faqat oʻngdagisi yoʻl belgisi: qizil hoshiyali oq uchburchak ichidagi undov belgisi — 1.30 «Boshqa xavf-xatar» ogohlantiruvchi belgisi. U boshqa ogohlantiruvchi belgilar qamrab olmaydigan xavfli yoʻl qismi oldiga qoʻyiladi, xavfning turi odatda ostidagi taxtacha bilan aniqlanadi. Chapdagisi yoʻl belgisi emas — ichi boʻsh qizil uchburchak, yaʼni avariyaviy toʻxtash belgisi: u avtomobilda saqlanadi va majburiy toʻxtaganda uning orqasiga qoʻyiladi. Oʻrtadagisi qizil-oq qiya chiziqli qalqon boʻlib, transport vositasidagi gabaritdan katta yukni belgilaydi.
Yoʻl-transport hodisasi — yoʻlda harakatlanayotgan transport vositasi ishtirokida sodir boʻlgan va zarar keltirgan voqea: odamlarning halok boʻlishi yoki sogʻligʻiga zarar yetishi, transport vositalari, inshootlar, yuklarning shikastlanishi yoxud boshqa moddiy zarar. Qoidalarning 6-bandi bu tushunchani ikkita majburiy belgi orqali beradi: transport vositasining yoʻlda harakatlanishi va kelib chiqqan oqibat. A javobi aynan shuni tavsiflaydi. Belgilardan biri boʻlmasa — masalan, mashina turgan boʻlsa va hech kim shikastlanmagan boʻlsa — voqea yoʻl-transport hodisasi hisoblanmaydi.
Nima uchun
Piyodalar oʻtish joyini u yerdan odamlar yurishi emas, balki qanday belgilangani aniqlaydi. 6-bandga koʻra oʻtish joyi — 5.16.1, 5.16.2 yoʻl belgilari va 1.14.1 — 1.14.3 yoʻl chiziqlari bilan belgilangan, piyodalar yoʻlni kesib oʻtishi uchun moʻljallangan joy. Aynan shu belgilar va «zebra» piyoda ustunlikka ega boʻladigan hudud chegarasini beradi. Yoʻl chiziqlari boʻlmasa, oʻtish joyining kengligi 5.16.1 va 5.16.2 belgilari orasidagi masofa bilan aniqlanadi.