86-chiptaning 10 ta savoli rasmlari va tahlili bilan. Toʻgʻri javob belgilangan, quyida esa — nima uchun aynan u.
Reversiv tasma — oqim sutka davomida goh u, goh bu tomonga yoʻnaltiriladigan tasma. Bunday qismning boshlanishini 5.35 «Reversiv harakatlanish» belgisi bildiradi: koʻk kvadrat ichida qarama-qarshi yoʻnalgan ikkita oq strelka, yaʼni В varianti. Ikki qarama-qarshi oq strelka tasmadagi harakat hozirgisiga teskari boʻlishi mumkinligini bildiradi, kirishga esa tasma ustidagi reversiv svetofor ruxsat beradi. Svetofor yonmagan boʻlsa, bunday tasmaga chiqish mumkin emas.
Turar joy dahasi ichida imtiyoz piyodalarda, biroq u dahaning chegarasida tugaydi. Qoidalarning 126-bandiga koʻra turar joy dahasidan chiqayotgan haydovchi yoʻl harakatining boshqa ishtirokchilariga — chiqayotgan yoʻlidagi transportga ham, u boʻylab ketayotgan piyodalarga ham — yoʻl beradi. Mantiq yondosh hududdan chiqishdagi bilan bir xil: oqimga qoʻshilayotgan unga xalaqit bermaydi. Shuning uchun chiqish joyida toʻxtab, oqimda boʻshliq paydo boʻlishini kutish kerak.
Suv pona hosil boʻlishi, yaʼni akvaplanirovaniye, suv bosgan yoʻlda yuz beradi: protektor ostidan suv ulgurib chiqmaydi va gʻildiraklar suzib ketib, ilashishni yoʻqotadi. Shu daqiqada rul ham, tormoz ham avtomobilni boshqarmaydi, shuning uchun har qanday keskin harakat sirpanishni faqat uzaytiradi. Toʻgʻrisi — gazni sekin qoʻyib yuborib, rulni toʻgʻri ushlagan holda dvigatel bilan tormozlash orqali tezlikni kamaytirish. Koʻlmak va suv toʻplangan joylarga esa tezlikni oldindan, suvga kirmasdan pasaytirib kelinadi.
Venani arteriyadan qonning rangi va yaradan chiqish tarziga qarab ajratiladi. Venoz qon kislorodini toʻqimalarga bergan boʻladi, shuning uchun u toʻq, olcha rangida boʻladi va turtkisiz, bir tekis oqim bilan sizib chiqadi: venadagi bosim past va yurak urishiga bogʻliq emas. Yordam ham shunga mos: yaraga bosuvchi bogʻlam qoʻyiladi, qoʻl yoki oyoqning yirik venasidan qon ketsa, aʼzo koʻtarib qoʻyiladi. Jgut esa arterial qon ketishning usuli, venoz uchun kerak emas.
Teng ahamiyatli yoʻllar chorrahasi, belgi ham, svetofor ham yoʻq, avtomobillar qarama-qarshi tomonlardan kelgan: qizil chapga buriladi, koʻk esa chorrahadan toʻgʻriga oʻtadi. Qoidalarning 107-bandiga koʻra imtiyoz toʻgʻriga yoki oʻngga harakatlanayotganda qoladi, chapga buriluvchi esa qarama-qarshi tasmani kesib oʻtgani uchun yoʻl beradi. Demak, qizil avtomobil kutishi kerak. Bu yerda «oʻngdagi toʻsiq» qoidasi ishlamaydi: u kesishuvchi yoʻnalishlar uchun.
Sekinlashish tasmasi aynan burilmoqchi boʻlgan haydovchi toʻgʻriga ketayotganlarga xalaqit bermay tezlikni kamaytirishi uchun ajratilgan. Qoidalarning 61-bandi haydovchidan oldindan shu tasmaga qayta tizilishni va tezlikni faqat oʻsha yerda kamaytirishni talab qiladi. Demak, tormozlash sekinlashish tasmasiga oʻtgandan keyin boshlanadi. Umumiy oqimda tezlikni pasaytirish tasmaning maʼnosini yoʻqotadi va orqadan kelayotganlarga toʻsqinlik qiladi.
Toʻsuvchi qurilma — temir yoʻl kesishmasi oldida oʻtishni yopadigan boshqariladigan koʻndalang tayoq. Undan C belgisi ogohlantiradi: qizil uchburchak ichida koʻndalang tayoq «ochiq» va «yopiq» oraligʻida, qiya holatda tasvirlangan. Belgi oldindan oʻrnatiladi, toki haydovchi tezlikni kamaytirib ulgursin va tushayotgan tayoqqa yaqin kelib qolmasin. Tayoq yopilayotganda toʻxtash chizigʻi yoki qurilmaning oʻzi oldida toʻxtash kerak, tushirilgan tayoqni aylanib oʻtish taqiqlanadi.
Tumanga qarshi faralar bosh yorugʻlik oʻrnini bosmaydi, lekin u bilan birga yonishi ham taqiqlanmagan. Qoidalarning 137-bandi ulardan foydalanish hollarini sanab oʻtadi va ulardan biri — sutkaning qorongʻi vaqtida yoʻlning yoritilmagan qismlarida yaqinni yoki uzoqni yorituvchi faralar bilan birga qoʻllash. Demak, bunday foydalanish mumkin, javob «Ha». Alohida, bosh yorugʻliksiz esa ular faqat yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda qoʻllaniladi.
Yuk avtomobili ketayotgan tasmada faralari yoqilgan yengil avtomobil turibdi — bu toʻsiq, uni faqat roʻpara tasmaga chiqib aylanib oʻtish mumkin. 75-bandga koʻra toʻsiq sababli qarama-qarshi yoʻnalishlarda harakatlanish qiyin boʻlsa, toʻsiq oʻz tomonida boʻlgan haydovchi yoʻl beradi. Demak kutib turishi va roʻparadan kelayotgan yengil avtomobilni oʻtkazib yuborishi kerak boʻlgan tomon — yuk avtomobili; aylanib oʻtishni roʻpara tasma boʻshagandan keyingina boshlash mumkin.
Nima uchun
Tirkama tortuvchi avtomobilga bitta nuqtada ilashgan va uning izidan emas, qisqaroq yoy boʻyicha yuradi. Uning gʻildiraklari burchakni kesib oʻtadi va burilish markaziga avtomobil gʻildiraklariga qaraganda yaqinroqdan oʻtadi; tirkama uzun va burilish tik boʻlsa, bu farq shuncha katta boʻladi. Amaliy xulosa: tirkama bilan burilishni kengroq olish kerak, aks holda tirkama yoyning ichki tomonidagi bordyur, ustun yoki turgan avtomobilga tegib ketadi.