25-chiptaning 10 ta savoli rasmlari va tahlili bilan. Toʻgʻri javob belgilangan, quyida esa — nima uchun aynan u.
Yo'lning o'ng tomonida "Burilish joyi" belgisi turibdi. U qayrilib olishga maxsus ruxsat berilgan uchastkani ko'rsatadi va ayni paytda chapga burilishni taqiqlaydi: aks holda chapga chiqayotganlar qayrilayotganlarning yo'lini to'sib qo'yardi. "А" strelkasi — aynan qayrilib olish, belgi shuning uchun qo'yilgan. "В" strelkasi — to'g'riga harakat, belgi unga cheklov qo'ymaydi. "Б" esa, ya'ni yondosh hududga chapga burilish, taqiqlangan. Demak, "А" va "В" yo'nalishlariga ruxsat.
Sxemada uchta chiziq bor. "А" — uzuq-uzuq oq chiziq, u harakat tasmalari chegarasini belgilaydi va oqimlarni ajratadi. "В" — qarama-qarshi yo'nalishlar orasidagi qo'sh uzluksiz chiziq. Yo'nalishli transport vositalarining to'xtash joyini esa sariq zigzag chiziq "Б" bildiradi, bu 1.17 chizig'i: Qoidalarning 91-bandi uni to'xtash taqiqlangan joylar ro'yxatida to'g'ridan-to'g'ri tilga oladi. Sariq rang va zigzag shakli bu joy uzoqdan ko'rinib tursin uchun tanlangan.
Chorraha teng ahamiyatli: imtiyoz belgilari ham, svetofor ham yo'q, qoplama bir xil. Demak Qoidalarning 105-bandi ishlaydi — o'ngdan yaqinlashayotganga yo'l beriladi. Avtobus chapdan o'ngga ketmoqda, motosikl esa chorrahaga aynan uning o'ng tomonidan yaqinlashmoqda, shuning uchun yo'lni avtobus haydovchisi berishi shart. Bu yerda avtobus oddiy transport vositasi: chorrahada yo'nalishli transport hech qanday imtiyozga ega bo'lmaydi.
Yashil avtomobil yaqinlashayotgan tomonda "Asosiy yo'l" belgisi va yo'nalish ko'rsatkichi turibdi: asosiy yo'l yashil tomondan kelib, o'ngga — ko'k avtomobil turgan tomonga buriladi. Qizil chiqib kelayotgan chap tomondagi yo'l ikkinchi darajali: uning oldida "yo'l bering" chizig'ining tishlari chizilgan, va Qoidalarning 104-bandiga ko'ra qizil hammani o'tkazadi. Yashil va ko'k ikkalasi ham asosiy yo'lda, o'zaro esa 105-band ularni ajratadi: ko'k o'ngdan yaqinlashadi, demak birinchi u, yashil ikkinchi, qizil oxirgi bo'ladi.
Tumanga qarshi chiroqlar faqat tuman uchun emas. Qoidalarning 137-bandiga koʻra ulardan yetarlicha koʻrinmaydigan sharoitda alohida yoki yaqinni va uzoqni yorituvchi chiroqlar bilan birga foydalanish mumkin, shuningdek 138-bandda koʻzda tutilgan hollarda yaqinni yorituvchi chiroq oʻrniga yoqiladi. 138-bandda mexanik transport vositasini shatakka olish ham sanalgan: shatakka olayotgan avtomobilda kunduzi yaqinni yorituvchi chiroq yonib turishi shart, uning oʻrniga tumanga qarshi chiroq yoqilishi mumkin. Demak ikkala holat ham toʻgʻri.
Yuk avtomobili yo'lning o'ng chetida, 3.20 «Quvib o'tish taqiqlanadi» belgisi ro'parasida to'xtagan va baland furgon bu belgini orqadan kelayotgan haydovchilardan butunlay to'sib qo'ygan. Qoidalarning 91-bandi transport vositasi svetofor ishoralarini yoki yo'l belgilarini boshqa haydovchilardan to'sib qo'yadigan joylarda to'xtashni taqiqlaydi. Demak, bu yerda to'xtashga ruxsat etilmaydi — javob «Taqiqlanadi». Joyning o'zi bo'sh ko'rinsa ham, masala joyda emas: furgon ortida belgi ko'rinmaydi va keyingi haydovchi taqiqni bilmay quvib o'tishga chiqadi.
Yo'lning o'ng chetida 3.20 «Quvib o'tish taqiqlangan» belgisi turibdi, oldinda esa motosiklchi yuk avtomobilining tasmasidan chiqib, uni quvib o'tmoqda. Qoidalarning 86-bandi 3.20 va 3.22 belgilari ta'sir oralig'ida quvib o'tishni taqiqlaydi, alohida satrda esa quvib yoki aylanib o'tayotgan transport vositasini quvib o'tishni taqiqlaydi. Bu yerda ikkinchi taqiq hal qiluvchi: motosiklchi 3.20 belgisidagi soatiga 40 km dan sekin yakka transport vositasi haqidagi istisnoga tushganda ham, quvib o'tayotganni quvib o'tib bo'lmaydi. Demak, yengil avtomobil haydovchisiga quvib o'tish taqiqlanadi.
Sirpanib tormozlanish — bu gʻildirak qulflanib qolib, yoʻl qoplamasi boʻylab sirgʻalishi. Gʻildirak aylanib turib sekinlashayotganda quruq asfalt bilan ilashish kuchliroq boʻladi; gʻildirak toʻxtab, sirgʻala boshlagan zahoti faqat sirpanish ishqalanishi qoladi va sekinlashish pasayadi. Shu sababli quruq yoʻlda sirpanib tormozlanish toʻxtash masofasini qisqartirmaydi, aksincha uzaytiradi — tormoz yoʻli ortadi. Bundan tashqari boshqaruv yoʻqoladi: qulflangan old gʻildiraklar rulga boʻysunmay qoladi.
Yonilgʻi sizib chiqishi — Qoidalarga 3-ilovaga koʻra transport vositasidan foydalanish taqiqlanadigan nosozlik, biroq u harakatni darhol toʻxtatishni talab qiladiganlar qatoriga kirmaydi. Tartib shunday: avval haydovchi nosozlikni bartaraf etish choralarini koʻradi, agar joyida buning imkoni boʻlmasa, zarur ehtiyot choralariga rioya qilgan holda toʻxtab turish yoki taʼmirlash joyigacha borishga ruxsat etiladi — eng qisqa yoʻl bilan, avtomobil yonida ochiq olovga yoʻl qoʻymay va sizish kuchaysa harakatni toʻxtatib.
Nima uchun
Baland kutish maydonchasi bo'lmagan bekat degani — tramvay to'g'ridan-to'g'ri qatnov qismida to'xtaydi, yo'lovchilar esa unga mashinalar yuradigan asfalt bo'ylab boradi. Qoidalarning 22-bandi qatnov qismiga faqat tramvay to'xtagandan keyin chiqishga ruxsat beradi. U yaqinlashib kelayotganda trotuarda yoki yo'l yoqasida kutish kerak. Tushgandan keyin esa qatnov qismini ushlanib qolmasdan darhol bo'shatish lozim.