95-chiptaning 10 ta savoli rasmlari va tahlili bilan. Toʻgʻri javob belgilangan, quyida esa — nima uchun aynan u.
Bu — 1.34 «Diqqat, boshqariladigan to'siq» ogohlantiruvchi belgisi: qizil uchburchak ichida ko'tarilayotgan shlagbaum strelasi tasvirlangan. Belgi oldindan o'rnatiladi va oldinda yo'lni boshqariladigan to'siq berkitishi mumkinligini bildiradi. Belgini ko'rgan haydovchi tezlikni pasaytirib, tushirilgan strela oldida to'xtashga tayyor bo'lishi kerak. Bu temir yo'l kesishmasi belgisi emas: shlagbaumli temir yo'l kesishmasi 1.1 belgisi bilan belgilanadi.
To'xtab turgan avtobus yoki trolleybus piyodaning ko'rinishini butunlay to'sib qo'yadi, shuning uchun uning panasidan mashinalar oldinroq ko'rinadigan tomondan chiqish kerak. Qoidalarning 19-bandi to'xtab turgan avtobus va trolleybusni orqa tomonidan, tramvayni esa oldi tomonidan aylanib o'tishni talab qiladi. Sababi oddiy: tramvay relsdan chetga chiqa olmaydi, avtobusning orqasidan esa o'sha zolda oddiy oqim keladi.
Tartibga soluvchining o'ng qo'li oldinga uzatilgan. Yuk avtomobili unga orqa tomonidan, yashil avtomobil va mototsikl esa chap yoni tomonidan yaqinlashmoqda. Qoidalarning 38-bandi bunday ishorada orqa tomondan va o'ng yonidan yaqinlashayotgan barcha transport vositalariga harakatlanishni taqiqlaydi, chap yon tomondagi relssiz transport vositalariga esa barcha yo'nalishlarga ruxsat beradi. Demak, taqiq faqat yuk avtomobiliga tegishli.
Burilishda ag'darilish og'irlik markazi qanchalik baland joylashganiga bog'liq: u qancha baland bo'lsa, kuzov burilishning tashqarisiga shuncha kuchli og'adi. Yo'lovchisiz va yuksiz yengil avtomobilning og'irlik markazi eng past, shuning uchun u qolgan variantlardan turg'unroq. Har qanday yuklanish bu markazni ko'taradi, yuqori yukxonadagi yuk esa uni eng kuchli ko'taradi, chunki u tomdan ham baland turadi.
Qizil avtomobil oldida «Asosiy yo'l», oq va sariq avtomobillar oldida «Yo'l bering» belgisi, yashil avtomobil esa qizil bilan bir xil asosiy yo'lda. 104-bandga ko'ra ikkinchi darajali yo'ldagi oq va sariq asosiy yo'ldagilardan keyin o'tadi. Asosiy yo'lda ham navbat bor: qizil avtomobilning chapga burilish ko'rsatkichi yoqilgan va 107-bandga ko'ra u ro'paradan kelayotgan yashil avtomobilga yo'l beradi. Oq va sariq bir-biriga ro'para turibdi, ikkalasi ham chapga buriladi, yo'llari kesishmaydi — shuning uchun ular chorrahani birga va eng oxirida kesib o'tadi.
Chap tomondagi yondosh hududdan foydalanib qayrilib olish o'ng rasmdagidek bajariladi: yo'ldan hududga oldinga yurib kiriladi, chiqishda esa orqaga yurib, darrov kerakli tomonga qaytiladi. Bu tartib kamroq vaqt oladi va haydovchiga qatnov qismini yaxshiroq ko'rish imkonini beradi. Chap rasmda hammasi teskari: haydovchi kirish joyidan o'tib ketib, unga qatnov qismidan orqaga yurib kiradi, shu payt yo'lni ko'ndalang egallab, harakatga uzoqroq xalaqit beradi. 54-band ikkala holatda ham yo'lga chiqishda yo'l berishni talab qiladi, biroq buni o'ngdagi tartibda bajarish osonroq.
Tezlikni sekundiga metrga o'tkazish uchun uni 3,6 ga bo'lish kerak: 108 ni 3,6 ga bo'lsak, 30 chiqadi. Tayanch nuqtani eslab qolish osonroq: 36 km/s — bu sekundiga 10 metr, 108 km/s esa aynan uch barobar ko'p, ya'ni sekundiga 30 metr. Bir sekundda bunday avtomobil o'ttiz metr masofani bosib o'tadi — bu bir necha avtomobil uzunligi, tormoz yo'li va oraliq masofa ham shu hisobda chamalanadi.
Shatakka olingan avtobusda odam tashishga ulash usulidan qatʼi nazar ruxsat berilmaydi. Qoidalarning 143-bandi shatakka olingan avtobus va trolleybusda, shuningdek shatakka olingan yuk avtomobili yukxonasida odam tashishni taqiqlaydi. Sababi oddiy: shatakdagi mashinaning tormozi yoki rul boshqaruvi ishdan chiqqan boʻladi va yoʻlovchilar himoyasiz qoladi. Shuning uchun «Taqiqlanadi» javobi toʻgʻri.
Orqaga harakatlanish bitta joyda emas, butun bir roʻyxatdagi joylarda taqiqlanadi. Qoidalarning 63-bandiga koʻra orqaga harakatlanish chorrahalarda va qayrilib olish taqiqlangan joylarda mumkin emas, 62-banddagi oʻsha roʻyxat esa aynan piyodalarning oʻtish joylari va tunnellar bilan boshlanadi. Demak, oʻtish joyi ham, tunnel ham, chorraha ham bir vaqtning oʻzida taqiqqa kiradi, shuning uchun «Barcha javoblar toʻgʻri» javobi toʻgʻri. Oʻsha roʻyxatda koʻpriklar, estakadalar, temir yoʻl kesishmalari va koʻrinish 100 metrdan kam boʻlgan joylar ham bor.
Nima uchun
Qoidalarda oraliq masofa metrlarda berilmagan: u tezlikka, yo'l holatiga, shina va tormozlarga bog'liq. 73-band oldinda ketayotgan transport vositasi keskin tormoz berganda unga urilib ketmaslik kafolatini beradigan masofani, shuningdek xavfsizlikni ta'minlaydigan yonlama oraliqni saqlashni talab qiladi. Shuning uchun to'g'ri javob raqamni emas, natijani — to'xtab ulgurishni ta'riflaydi.